Home › Wat is basis-GGZ? Het verschil tussen de twee niveaus
De twee niveaus van het Nederlandse ggz-systeem
Wat is basis-GGZ? Het verschil tussen de twee niveaus
Bij het schrijven van een verwijzing noemt de huisarts 'basis-GGZ' of 'gespecialiseerde GGZ'; veel mensen tekenen zonder het verschil te kennen. Deze pagina legt uit wat elk niveau omvat en wat de verschillen zijn in duur en kosten.
Basis-GGZ (generalistische basis GGZ) is het niveau van korte, gerichte behandeling voor lichte tot matige en relatief afgebakende problemen. Gespecialiseerde GGZ is het niveau van langdurige, multidisciplinaire behandeling voor complexe, chronische of meervoudige beelden. Naar welk niveau u gaat, bepaalt de verwijzing van de huisarts; beide vallen onder de verplichte verzekering, maar gaan ten koste van het eigen risico.
Basis-GGZ: kort en gericht
Basis-GGZ is bedoeld voor korte behandelingen die zijn opgebouwd rond één en relatief afgebakend probleem: matige depressieve klachten, angst, paniek, beperkt traumawerk. De behandeling wordt doorgaans gepland in de orde van enkele gesprekken tot 10-12 sessies; meestal wordt deze door één psycholoog uitgevoerd. Het doel is symptoomvermindering en het herwinnen van functioneren; diepgaand patroonwerk is niet het doel van dit niveau.
Gespecialiseerde GGZ: complexe beelden
Gespecialiseerde GGZ is bedoeld voor chronisch geworden, in elkaar verweven of risicovolle beelden: complex trauma, persoonlijkheidspatronen, zware depressie, psychotische stoornissen, eetstoornissen. De behandeling duurt langer, is vaak multidisciplinair (psycholoog, psychotherapeut, psychiater) en heeft een hogere intensiteit. De wachtlijsten lopen op dit niveau het langst op.
Kosten: wat betekent 'de verzekering vergoedt het'?
Beide niveaus vallen onder de verplichte basisverzekering (basisverzekering); voor mensen boven de 18 jaar wordt echter eerst het jaarlijkse eigen risico (in 2026 het wettelijke minimumbedrag; raadpleeg uw polis) bij u in rekening gebracht. Het is dus niet 'gratis': als u dat jaar geen andere zorgkosten hebt, gaan de eerste facturen ten koste van uw eigen risico. Huisarts en POH-GGZ zijn wél vrijgesteld van het eigen risico.
Welk niveau past bij u?
In de praktijk bepaalt de verwijzing van de huisarts deze keuze, maar een goed geïnformeerde patiënt wordt nauwkeuriger doorverwezen: als uw klacht zich op één gebied concentreert en relatief recent is, dan basis-GGZ; als meerdere gebieden in elkaar grijpen, de klachten al jaren spelen of eerdere korte behandelingen niet volstonden, is gespecialiseerde GGZ passender. Vermeld in het verwijsgesprek duidelijk uw eerdere behandelpogingen en hoe lang de klachten al duren.
Een derde weg: particuliere therapie buiten het systeem
De gemeenschappelijke grenzen van beide niveaus zijn de wachtlijsten en de taalbarrière: de behandeling verloopt in het Nederlands. Contractvrije particuliere praktijken werken zonder verwijzing en zonder wachttijd, in het geval van ViaNova in het Turks; het kostenmodel is anders en wordt uitgelegd op de pagina Tarieven en verzekering. Voor complexe, risicovolle beelden is de multidisciplinaire structuur van de gespecialiseerde GGZ onvervangbaar; in dat geval is de juiste weg binnen het systeem.
Veelgestelde vragen
Hoeveel sessies duurt basis-GGZ?
Doorgaans wordt een korte, klachtgerichte behandeling gepland in de orde van enkele gesprekken tot 10-12 sessies.
Kost basis-GGZ geld?
Het valt onder de basisverzekering, maar boven de 18 jaar gaat het ten koste van het eigen risico; afhankelijk van uw zorgkosten in dat jaar betaalt u de eerste facturen zelf.
Wie bepaalt het niveau?
De huisarts geeft bij het schrijven van de verwijzing het niveau aan, op basis van de ernst en complexiteit van de klacht; de GGZ-instelling kan het niveau na eigen beoordeling aanpassen.
Is een basis-GGZ-behandeling in het Turks mogelijk?
Binnen de GGZ zijn er weinig Turkstalige behandelaren, en de toegang tot hen is ook aan een wachtlijst gebonden. Voor therapie in het Turks is de praktische weg meestal een particuliere of online praktijk.
Klinische en noodgrens
Deze pagina is uitsluitend bedoeld ter algemene informatie. Via de website worden geen diagnoses gesteld en wordt geen persoonlijk behandeladvies gegeven. Bij een acute crisis, risico op zelfbeschadiging of een bedreiging voor de veiligheid neemt u in Nederland contact op met 112, uw huisarts of de huisartsenpost. Voor een gesprek is de hulplijn 113 Zelfmoordpreventie (0800-0113) dag en nacht bereikbaar.