Home › GGZ-wachttijd: wat kunt u doen tijdens het wachten?
De realiteit van de wachtlijst en concrete opties
GGZ-wachttijd: wat kunt u doen tijdens het wachten?
U hebt een verwijzing naar de GGZ, maar u komt pas maanden later aan de beurt. Deze pagina legt uit waarom het wachten zo lang duurt, welke rechten u tijdens het wachten hebt en welke concrete stappen de psychologische kosten kunnen beperken.
GGZ-wachttijden kunnen door een onevenwicht tussen vraag en aanbod per regio oplopen van weken tot 6-12 maanden. Tijdens het wachten hebt u drie concrete opties: (1) de wachtlijstbemiddeling van uw verzekeraar bellen en om een eerdere plek bij een andere instelling vragen, (2) overbruggingszorg krijgen via de huisarts/POH-GGZ, of (3) zonder te wachten beginnen met particuliere of online therapie waarvoor geen verwijzing nodig is.
Waarom duurt het wachten zo lang?
Het mechanisme is een eenvoudig vraag-aanbodprobleem: terwijl de vraag (vooral na de pandemie) toenam, groeide de GGZ-capaciteit, het aantal psychologen, psychotherapeuten en psychiaters, niet in hetzelfde tempo. Complexe diagnosegroepen (trauma, persoonlijkheidspatronen, autisme-onderzoek) wachten het langst. De officiële maximumtermijnen (Treeknorm: een bepaald aantal weken tot de beoordeling) blijven in veel regio's slechts papier.
De psychologische kosten van het wachten
Wachten is geen neutrale pauze; klachten veranderen in die tijd van vorm. Bij angst breidt vermijdingsgedrag zich uit en wordt het een gewoonte; bij paniek voedt de verwachting 'het gebeurt weer' het beeld; bij depressieve klachten verdiept de afname van activiteit de vicieuze cirkel. Dat is het sterkste argument voor vroege interventie: hetzelfde probleem is drie maanden later een meer ingesleten probleem.
Recht 1: Wachtlijstbemiddeling
Een weinig bekend maar effectief recht: u kunt uw zorgverzekeraar bellen en om wachtlijstbemiddeling vragen. De verzekeraar is verplicht om onder de gecontracteerde instellingen een alternatief met een eerdere plek te vinden. Houd bij het telefoongesprek uw verwijsdatum, uw diagnose/aanmeldreden en de aan u opgegeven verwachte wachttijd bij de hand.
Recht 2: Overbruggingszorg
Tijdens de wachttijd terugkeren naar de huisarts is legitiem: u kunt vragen om POH-GGZ-gesprekken, zo nodig een doorverwijzing voor medicatiebeoordeling, en bij verergering een bijstelling van de urgentie van de verwijzing. Als de klachten duidelijk verergeren, kan dit melden bij de huisarts de wachtprioriteit veranderen.
Optie 3: Beginnen zonder te wachten, particuliere / online therapie
De route die geen verwijzing en geen wachtlijst vereist, loopt via particuliere praktijken die contractvrij werken. Voor Turkstaligen heeft dit een extra voordeel: zelfs wanneer u in de GGZ aan de beurt bent, verloopt de therapie hoogstwaarschijnlijk in het Nederlands; de diepgang die de moedertaal in emotioneel werk biedt, gaat dan verloren. Bij ViaNova Praktijk wordt na een afspraakaanvraag meestal snel gestart; de kosten en de mogelijke gedeeltelijke vergoeding worden toegelicht op de pagina Tarieven en verzekering. De twee wegen sluiten elkaar niet uit: op de wachtlijst blijven staan en tegelijk met online therapie beginnen, stelt u in staat een bewuste vergelijking te maken wanneer u aan de beurt bent.
Veelgestelde vragen
Mag ik mij ergens anders aanmelden terwijl ik op de wachtlijst sta?
Ja. U mag op de lijst van meerdere instellingen staan of tijdens het wachten met particuliere/online therapie beginnen; dat is niet in strijd met de regels.
Hoe vraag ik wachtlijstbemiddeling aan?
U belt de klantenlijn van uw verzekeraar en vraagt om 'wachtlijstbemiddeling GGZ'; met uw verwijsgegevens en de opgegeven verwachte wachttijd wordt naar een alternatieve instelling gezocht.
Wat als mijn situatie verslechtert tijdens het wachten?
Ga terug naar de huisarts: de urgentie kan worden bijgesteld en overbruggingszorg kan worden geregeld. Bij een acute crisis de huisartsenpost of 112; om te praten 113 (0800-0113).
Verlies ik mijn plek in de GGZ als ik met online therapie begin?
Nee; particuliere therapie heeft geen invloed op uw plaats op de GGZ-wachtlijst. Wanneer u aan de beurt bent, beslist u op basis van de behoefte van dat moment of u doorgaat.
Klinische en noodgrens
Deze pagina is uitsluitend bedoeld ter algemene informatie. Via de website worden geen diagnoses gesteld en wordt geen persoonlijk behandeladvies gegeven. Bij een acute crisis, risico op zelfbeschadiging of een bedreiging voor de veiligheid neemt u in Nederland contact op met 112, uw huisarts of de huisartsenpost. Voor een gesprek is de hulplijn 113 Zelfmoordpreventie (0800-0113) dag en nacht bereikbaar.